Ảnh minh họa
Báo cáo kết quả giám sát việc giải
quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 8, 9 QH khóa XII của Ban
Dân nguyện nêu rõ, việc các cơ sở giáo dục thu nhiều khoản đóng góp khác
ngoài học phí, lệ phí tuyển sinh không đúng quy định là nội dung được
các cử tri tiếp tục kiến nghị nhiều. Báo cáo của UBND 39 tỉnh, TP và kết
quả làm việc trực tiếp tại 12 tỉnh, TP cho thấy hiện nay ngoài học phí,
lệ phí tuyển sinh, ở các trường phổ thông, nhất là ở TP, thị xã, thị
trấn, phụ huynh học sinh phải đóng góp nhiều khoản tiền khác nhau để
phục vụ cho các công việc như tăng cường cơ sở vật chất của nhà trường,
công tác an ninh, trông giữ xe, vệ sinh trường, lớp học, mua học cụ, đồ
chơi… Và các khoản thu, mức thu này cũng khác nhau tùy theo từng vùng
miền và địa phương. Theo báo cáo của Bộ GD - ĐT và của một số tỉnh, TP
thì việc thu, chi các khoản ngoài học phí, lệ phí là cần thiết nhằm phục
vụ nhu cầu học tập, chi phí, đầu tư học tập của người học và yêu cầu
tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ người học.
Riêng với khoản đóng góp kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh cho đến nay chưa có địa phương nào quy định mức cụ thể. Trên thực
tế, ở nhiều nơi mức thu kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh lại cao hơn gấp nhiều lần so với mức thu học phí. Nhiều cơ sở giáo
dục đã lạm dụng quy định về đóng góp tự nguyện để huy động cha mẹ học
sinh đóng góp kinh phí xây dựng, sửa chữa trường, lớp học; mua sắm điều
hòa, quạt, đèn chống cận, thiết bị học tập, bồi dưỡng, thăm hỏi thầy cô…
Nhìn chung, việc thu chi này không được công khai, minh bạch, gây nhiều
bức xúc đối với phụ huynh học sinh.
Để khắc phục thực trạng đáng buồn này, Chủ nhiệm UB Văn hóa, giáo dục,
thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Đào Trọng Thi đề nghị cần có cơ chế
để ban phụ huynh các trường hoạt động độc lập, không chịu ảnh hưởng của
nhà trường và phải phản ánh được nguyện vọng, ý chí của đại đa số phụ
huynh học sinh. Đối với một số quyết định quan trọng như các khoản thu
ngoài quy định nếu cần thiết nên bỏ phiếu kín để bảo đảm khách quan.
Lý giải cho tình trạng lạm thu kéo dài đã lâu nhưng chưa được ngăn chặn
hiệu quả, theo đánh giá của Ban Dân nguyện, có nhiều nguyên nhân. Trước
hết là việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục chưa đáp
ứng đầy đủ yêu cầu của hoạt động quản lý. Đồng thời, chính sách pháp
luật cũng còn những điểm chưa thống nhất, việc thực thi chính sách và
giải thích chính sách có những độ vênh nhất định. Ban Dân nguyện đã đề
nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ GD-ĐT khẩn trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung
Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh ban hành kèm theo Quyết định số
11/2008/QĐ-BGDĐT, nhằm bảo đảm ngăn chặn có hiệu quả tình trạng lạm thu
và sử dụng kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh vào việc
sửa chữa, xây dựng trường, lớp học, mua sắm các trang thiết bị học tập,
bồi dưỡng, thăm hỏi thầy, cô giáo. Đồng thời, ban hành văn bản hướng dẫn
và tổ chức thực hiện chế độ tăng phụ cấp cho giáo viên mầm non, mẫu
giáo, chế độ học bổng đối với học sinh, hỗ trợ đối với giáo viên (kể cả
nhà sư) dạy bổ túc chữ Khmer ở các chùa thuộc các tỉnh vùng đồng bằng
sông Cửu Long. Chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền tiến hành tổng kết thực
tiễn việc thu chi học phí, lệ phí tuyển sinh và các khoản đóng góp khác
ngoài học phí, trên cơ sở đó nghiên cứu trình QH xem xét, sửa đổi, bổ
sung Luật Giáo dục.
Một số vướng mắc về việc chậm thực hiện chế độ miễn, giảm học phí và hỗ
trợ chi phí học tập đối với người học; việc quản lý, điều hành giá xăng
dầu, trong đó có ý kiến cho rằng việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu
chưa thật sự công khai, minh bạch... cũng là những nội dung được nhiều
cử tri quan tâm. Đối với việc lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Ban Dân
nguyện yêu cầu Chính phủ báo cáo QH để QH xem xét, ra nghị quyết về việc
giải quyết kiến nghị của cử tri.
Đối với công tác xây dựng luật, pháp lệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật
Phan Trung Lý cho biết, tại nhiệm kỳ khóa XIII, Ủy ban Pháp luật của QH
đã nhận được đề nghị về xây dựng chương trình luật, pháp lệnh gồm 133 dự
án, trong đó có 123 dự án luật, 1 dự thảo nghị quyết của QH và 8 dự án
pháp lệnh, 1 dự thảo nghị quyết của UBTVQH. Tuy nhiên, qua thẩm tra, xem
xét, Ủy ban Pháp luật kiến nghị UBTVQH dự kiến chương trình xây dựng
luật, pháp lệnh của nhiệm kỳ này gồm 126 dự án, trong đó có 116 dự án
luật, 10 dự án pháp lệnh, nghị quyết. Trong số này, có rất nhiều dự án
luật được đông đảo người dân quan tâm như: Luật hoặc nghị quyết sửa đổi,
bổ sung Hiến pháp năm 1992; Luật Biểu tình, Luật Bảo hiểm tiền gửi,
Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Thủ đô, Luật Tiền
lương tối thiểu, Luật Biển...
Cùng ngày, các thành viên ủy ban đã thảo luận, góp ý về công tác dân nguyện năm 2011.