Thứ bảy, 13/04/2013 10:53
Lương tối thiểu và mức sống tối thiểu: “Biết rồi, khổ lắm…”
Mức lương tối thiểu hiện nay là thấp, cần phải điều chỉnh… Tuy nhiên, điều chỉnh như thế nào, lấy gì để điều chỉnh?...

Việc lương tối thiểu chưa đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu
một lần nữa lại được xới lên. Tuy nhiên, vẫn lại là những câu chuyện cũ
kiểu “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”...
Điệp khúc “không đủ sống”
Tại
cuộc hội thảo bàn về vấn đề mức lương tối thiểu và mức lương đủ sống
được Uỷ ban về Các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức hôm qua, 12/4,
Viện Công nhân và Công đoàn, thuộc Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp
tục đưa ra những con số khẳng định mức lương tối thiểu hiện nay chỉ đáp
ứng được hơn 50% mức sống tối thiểu.
Theo khảo sát mới nhất của
cơ quan này, được thực hiện tại các loại hình doanh nghiệp ở 10 tỉnh
thành trên cả nước thì mức sống tối thiểu của một lao động thuộc vùng 1
khoảng 3,7 triệu đồng/tháng (bao gồm nhu cầu lương thực, thực phẩm là
888 nghìn/tháng; nhu cầu phi lương thực, thực phẩm (chỗ ở, đi lại, hưởng
thụ văn hoá…) khoảng 1,3 triệu đồng/tháng; và nhu cầu nuôi 1 con là
1,55 triệu đồng/tháng).
Trong khi đó, mức lương tối thiểu tại
vùng này hiện là 2 triệu đồng/tháng. Như vậy, mức lương tối thiểu hiện
chỉ đáp ứng được 53,2% mức sống tối thiểu.
Viện Công nhân và Công
đoàn cũng cho biết, nếu đem cách tính toán trên áp vào tiền lương tối
thiểu chung (1.050.000 đồng/tháng), thì chỉ đáp ứng được 28% nhu cầu
sống tối thiểu cho lao động vùng 1.
Thông tin mà kết quả khảo sát
đưa ra không mới, nó gần như là một điệp khúc được lặp đi lặp lại từ
năm này qua năm khác, phản ánh thực tế là mức lương tối thiểu hiện nay
còn thấp, không đủ cho người lao động có thể trang trải một mức sống tối
thiểu. Mặc dù trên lý thuyết là phù hợp với kinh tế thị trường, nhưng
thực tế là chưa đảm bảo được mục tiêu tái sản xuất sức lao động, chưa
nói đến việc tích luỹ
Về vấn đề này, tổ chức Oxfam Việt Nam cũng
nhận định, khi mức lương không đủ sống, người lao động bắt buộc phải làm
thêm giờ để có thể nuôi sống được gia đình, phải cắt giảm những chi
tiêu đã được xem là tối thiểu nhất; và thậm chí không tiết kiệm nổi cho
các chi tiêu đột xuất như ốm đau, hiếu, hỷ…
Tổ chức này còn cho
rằng, lương tối thiểu thấp sẽ tác động đến không chỉ cuộc sống hiện tại
mà cả cuộc sống trong tương lai của người lao động.
Đó là việc,
nhiều người đang hưởng lương hưu phải sống một cuộc sống nghèo khổ. Và
sẽ có ít nhất 9,4 triệu lao động đang đóng bảo hiểm xã hội sẽ tham gia
vào một lớp người nghèo mới khi họ nghỉ hưu.
20 năm tìm đáp án
Mức
lương tối thiểu hiện nay là thấp, không đủ sống, cần phải điều chỉnh…
Tuy nhiên, điều chỉnh như thế nào, lấy gì để điều chỉnh, lại là bài toán
khó tìm lời giải.
Ông Lê Xuân Thành - Phó vụ trưởng Vụ Tiền
lương (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) nói, vấn đề cải cách tiền
lương, làm thế nào để lương tối thiểu đáp ứng được mức sống tối thiểu đã
được “tranh cãi” hơn 20 năm nay, và vẫn chưa tìm ra được đáp án.
Tuy
nhiên, theo ông thì vấn đề cải cách tiền lương hay điều chỉnh tiền
lương tối thiểu không chỉ phụ thuộc vào mức sống của người lao động.
“Nếu
là lương khu vực nhà nước còn phụ thuộc vào ngân sách, còn khu vực
doanh nghiệp ngoài nhà nước thì phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh
doanh, năng suất lao động, khả năng chi trả của doanh nghiệp… Khi trình
độ tay nghề kém, năng suất lao động thấp, tình hình sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp gặp khó khăn…, người lao động cũng không thể “đòi hỏi”
doanh nghiệp phải chi trả một mức lương cao được”, ông Thành nhấn mạnh.
Vụ
phó Vụ Tiền lương lấy ví dụ cụ thể trong năm 2013, dự báo tình hình sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp vẫn tiếp tục gặp nhiều khó khăn, vì
thế, Chính phủ đã phải quyết định điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng từ
ngày 1/1/2013 tăng ở mức 16 đến 18% ( trong khi mức dự kiến ban đầu là
35 đến 37%). Đối với khu vực hưởng lương ngân sách, mức điều chỉnh sẽ là
1,15 triệu đồng/tháng từ 1/7/2013 thay vì điều chỉnh lên 1,3 triệu đồng
từ 1/5/2013 như đã trình.
Như vậy, nếu điều chỉnh mức lương tối
thiểu theo đúng lộ trình thì mức tăng sẽ rất lớn và doanh nghiệp không
chịu được. Còn nếu điều chỉnh để đảm bảo ngay nhu cầu sống tối thiểu của
người lao động thì rất nhiều doanh nghiệp phá sản và tất yếu tình trạng
thất nghiệp sẽ tăng cao.
Đồng quan điểm trên, ông Bùi Sĩ Lợi,
Phó chủ nhiệm Uỷ ban về Các vấn đề xã hội của Quốc hội cũng cho rằng,
khó có thể cải cách tiền lương khi ngân sách có hạn, mà số lao động biên
chế lại tăng cao hằng năm. Muốn tăng lương, chắc chắn phải rà soát,
thanh lọc lại và cắt giảm biên chế một số vị trí, thành phần.
“Những
giải pháp cải cách, điều chỉnh tiền lương sao cho phù hợp sẽ được đưa
ra bàn bạc và thảo luận thêm vào cuối tháng Tư này”, ông Lợi cho biết.
(Theo vneconomy.vn)
|