Nhận thức về văn hóa giữ nước của ông cha
Qua cuốn sách “Chuyện quanh ta”, tác giả PGS. TS Phạm Quang Long đã bàn về một số nhận thức bước đầu về văn hóa giữ nước của ông cha. Dựng nước và giữ nước là hai mặt của một vấn đề. Do những run rủi của lịch sử, đất nước Việt Nam được hình thành và tồn tại qua hàng ngàn năm và đã trải qua vài chục cuộc chiến tranh giữ nước mà các thế lực ở gần, ở xa đều tìm cách chiếm đoạt, thống trị, thậm chí đồng hóa dân tộc, biến nước ta thành một quận của chúng.
Trên cơ sở trên, tác giả Phạm Quang Long đã kết luận: Văn hóa giữ nước của dân tộc được hình thành từ trong quá trình hình thành quốc gia và được tích tụ trong suốt chiều dài lịch sử. Nó là tất cả các biện pháp, cách thức khác nhau để làm tăng thêm sức mạnh toàn dân tộc, để đủ sức đương đầu với kẻ thù. Sức mạnh dân tộc chỉ có thể được nhân lên khi nhà cầm quyền cùng nhân dân đồng lòng vì mục tiêu độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ. Vua tôi, cha con, trên dưới đồng lòng sẽ không bị kẻ thù lợi dụng, chia rẽ, làm giảm đi sức mạnh dân tộc. Lấy lợi ích quốc gia làm lợi ích nền tảng, phải dựa trên tinh thần dựa vào dân, lấy dân làm gốc, tất cả vì dân giàu nước mạnh, hạnh phúc nhân dân, phải được nhân dân ủng hộ. Chính sách đối nội hay đối ngoại cũng đều phải được kiến tạo xung quanh lợi ích quốc gia-dân tộc. Không lấy việc động binh là giải pháp tốt nhất để bảo vệ Tổ quốc, không lấy việc đánh thắng kẻ thù làm mục đích cuối cùng.
Hữu Trưởng